Van điều khiển là gì? Cấu tạo, đặc điểm, phân loại và ứng dụng hiện nay

Van điều khiển là gì? Sản phẩm cấu tạo, nguyên lý hoạt động và gồm những loại nào trên thị trường? Đây là những câu hỏi đang được nhiều khách hàng, bạn đọc quan tâm hiện nay, vậy để tìm hiểu rõ hơn về dòng van này hãy khám phá trong bài viết sau của Tuấn Hưng Phát Valve nhé!

Van điều khiển là gì? Cấu tạo & Nguyên lý

Van điều khiển là là gì? Đây là loại van công nghiệp được tích hợp với bộ điều khiển tự động bằng điện hoặc khí nén để điều khiển hoạt động đóng mở, điều tiết dòng lưu chất trong hệ thống. Do đó, cách hoạt động của van điều khiển dựa vào bộ điều khiển và có khả năng vận hành từ xa với độ chính xác cao thông qua hệ thống trung tâm điều khiển.

Tùy theo thiết kế, van điều khiển có thể sử dụng nhiều dạng khác nhau, với kích cỡ từ DN15 lên tới DN1600. Nhưng nhìn chung, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của dòng van này cơ bản như sau:

Cấu tạo van điều khiển là gì?

• Thân van: Bộ phận này kết nối trực tiếp van vào đường ống và chịu áp lực toàn bộ hệ thống. Thông thường, thân van được làm từ nhiều vật liệu và thiết kế dạng van bi, van cầu, van cổng, van bướm, đáp ứng với từng nhu cầu.
• Bộ phận đóng mở, điều tiết: Đây là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với lưu chất và có nhiệm vụ ngăn chặn, cho phép hoặc điều tiết dòng lưu chất. Tùy vào thiết kế van, bộ phận này có thể dạng đĩa van hoặc bi van.
• Trục van: Được thiết kế kết nối giữa bộ phận đóng mở và bộ điều khiển, giúp nhận lực và khiến bộ phận đóng mở di chuyển phù hợp. Đặc biệt, trục van thường có khả năng chịu áp lực tốt và sử dụng chất liệu như thép, inox,…
• Bộ điều khiển: Đây là bộ phận quan trọng điều khiển trực tiếp hoạt động độ mở của đĩa/bi van và được thiết kế theo dạng bộ điều khiển điện hoặc bộ điều khiển khí nén. Thông thường, bộ điều khiển được làm bằng hợp kim nhôm đạt tiêu chuẩn IP65 hoặc IP67 và có nhiều bộ phận đi kèm như công tắc hành trình, mạch điện,…
• Gioăng làm kín: Được sử dụng để tạo độ kín giữa đĩa van, thân van và vị trí kết nối, bộ phận này thường được làm từ cao su như EPDM, PTFE, Viton, NBR,…

Nguyên lý hoạt động van điều khiển là gì?

Cách vận hành van điều khiển phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cấp của bộ điều khiển. Do đó, khi được cấp điện hoặc khí nén vào bộ điều khiển, chúng sẽ chuyển thành động năng tác động khiến trục và đĩa/bi van quay hoặc nâng lên hạ xuống tùy theo thiết kế của van.

Tác động này sẽ tạo ra các góc đóng, mở hoặc điều tiết khác nhau của van giúp đáp ứng theo từng nhu cầu vận hành. Đặc biệt, bên trong bộ điều khiển còn tích hợp thêm công tắc hành trình, giúp đảm bảo van tự động ngắt khi hành trình đóng/mở hoàn thành. 

Phân loại chi tiết các loại van điều khiển hiện nay

Để phân loại và hiểu rõ hơn về van điều khiển là gì, dựa vào 2 tiêu chí chính là kiểu van và chất liệu, có thể chia dòng van này thành các loại phổ biến sau đây:

Phân loại theo kiểu van

• Van cổng điều khiển: Là dòng van cổng kết hợp với bộ điều khiển và có cách vận hành theo phương thẳng đứng nâng lên hoặc hạ xuống để đóng/mở hoàn toàn hệ thống. Với khả năng kín khít, chịu áp lực tốt cùng kích cỡ đa dạng từ DN50 đến DN1200 giúp phù hợp trong nhiều hệ thống lớn nhỏ và đường ống chính, đường ống quan trọng.
• Van bướm điều khiển: Được thiết kế với thân van bướm kết hợp bộ điều khiển và có khả năng vận hành theo dạng đĩa xoay quay trục góc từ 0 đến 90 độ nên sản phẩm có kiểu dáng gọn nhẹ, vận hành nhanh chóng. Đặc biệt, dòng van này sở hữu đa dạng mẫu mã như van bướm đồng tâm, van bướm lệch tâm cùng kích thước từ DN40 lên tới DN1600, đáp ứng trong nhiều hệ thống dân dụng đến công nghiệp.
• Van bi điều khiển: Dòng van này sử dụng viên bi có lỗ xuyên tâm làm bộ phận đóng mở nên có khả năng đóng mở nhanh và độ kín khít tốt. Sở hữu kiểu dáng nhỏ, kích thước từ DN15 đến DN600 và dễ dàng vệ sinh, bảo trì nên phù hợp trong môi trường thực phẩm, dược phẩm, công nghiệp,…
• Van cầu điều khiển: Đây là loại van có khả năng điều tiết rất tốt và chịu được nhiệt, áp lực và phổ biến trong môi trường khắc nghiệt nên được ứng dụng rộng rãi trong hệ thống hơi nóng, dầu khí, khí nén,…

Phân loại theo chất liệu

• Van điều khiển gang: Được làm từ chất liệu gang như gang cầu, gang dẻo, gang xám,… có khả năng chịu áp lực tốt, ổn định trong môi trường nước sạch, nước thải, công nghiệp nhẹ. Đặc biệt, với giá thành phải chăng và kích thước lớn nên sản phẩm được ứng dụng rộng rãi trong hệ thống công nghiệp.
• Van điều khiển đồng: Thường được thiết kế với kích cỡ nhỏ từ DN100 đổ xuống và có khả năng chống ăn mòn tốt trong môi trường nước, khí nén, nước nóng nên thường dùng trong hệ thống nước, HVAC, Chiller, khí,…
• Van điều khiển thép: Nổi bật với khả năng chịu nhiệt và áp lực vượt trội và thường được dùng từ thép rèn, thép đúc nên sản phẩm có độ bền cơ học cao, phổ biến trong môi trường nước, dầu nóng, hơi, khí,…
• Van điều khiển inox: Với phần thân van được làm bằng inox 304 hoặc inox 316 có khả năng chịu ăn mòn và áp lực tốt, dễ dàng trong việc vệ sinh, làm sạch nên model thường dùng trong trong ngành thực phẩm, đồ uống, hóa chất,… 
• Van điều khiển nhựa: Thường được làm từ chất liệu nhựa kỹ thuật như PVC, uPVC, PP, HPDE,… với điểm chung là khả năng chống ăn mòn, kháng hóa chất ổn cùng trọng lượng nhẹ, giá rẻ. Cho nên, sản phẩm chuyên dùng trong hệ thống xử lý nước, tưới tiêu, hóa chất, nước biển,…

=> Xem thêm các mẫu van điều khiển đang sẵn kho giá tốt và được ưa chuộng sử dụng trong nhiều dự án, công trình do Tuấn Hưng Phát Valve cung cấp tại danh mục van điều khiển.

Lý do van điều khiển được ưa chuộng hiện nay?

Van điều khiển hiện đang được ứng dụng phổ biến trong nhiều hệ thống, lĩnh vực từ dân dụng đến công nghiệp nhờ khả năng đáp ứng nhu cầu tự động hóa và nâng cao hiệu quả quản lý hệ thống, một số ưu điểm tiêu biểu của dòng van này như sau:

• Thiết kế đa dạng kích cỡ, kiểu dáng và chất liệu như gang, đồng, thép, inox, nhựa,… giúp phù hợp trong nhiều thiết kế và ứng dụng khác nhau.
• Van điều khiển được thiết kế với kiểu vận hành bằng nguồn điện hoặc nguồn khí nén, đáp ứng với từng yêu cầu hệ thống, đặc biệt trong các hệ thống yêu cầu phòng chống cháy nổ.
• Dòng van này có thể vận hành từ xa thông qua hệ thống điều khiển trung tâm, giúp giảm chi phí thuê nhân công và đảm bảo tính chính xác cao.
• Đặc biệt, sản phẩm có thể thay đổi góc mở linh hoạt theo dạng tuyến tính hoặc đóng mở hoàn toàn theo dạng ON/OFF, góp phần kiểm soát lưu lượng hệ thống phù hợp và duy trì thông số làm việc ổn định.
• Phù hợp trong các hệ thống đường ống quy mô nhỏ đến lớn, đặc biệt hữu ích tại trạm bơm, dây chuyền sản xuất, hệ thống công nghiệp tự động,…

Ứng dụng thực tế van điều khiển là gì?

Một số ứng dụng tiêu biểu của dòng van điều khiển đang được ưa chuộng và không thể thiếu, nổi bật như:

• Hệ thống cấp thoát nước: Ứng dụng kiểm soát dòng chảy trong các trạm bơm, tuyến ống, nhà máy xử lý nước/
• Hệ thống HVAC, Chiller: Góp phần điều tiết, kiểm soát dòng nước lạnh, nước nóng đúng nhu cầu và đảm bảo độ chính xác, bền bỉ lâu dài.
• Nhà máy nhiệt điện, thủy điện: Van điều khiển vừa giúp kiểm soát hơi nước vừa điều tiết lưu lượng để đảm bảo tính an toàn, hiệu suất vận hành.
• Lĩnh vực thực phẩm, đồ uống, dược phẩm: Thường dùng van điều khiển inox có khả năng chống ăn mòn, đảm bảo an toàn vệ sinh và kiểm soát lưu lượng đạt chuẩn chất lượng.
• Ngành sản xuất hóa chất, năng lượng: Với khả năng kiểm soát và điều tiết nhanh chóng từ xa, đảm bảo an toàn cho người vận hành và đem lại tính chính xác cao.

Trên đây là những thông tin cơ bản giúp giải đáp câu hỏi của bạn đọc “Van điều khiển là gì?” Nếu có bất cứ thắc mắc hay băn khoăn về dòng van này, vui lòng để lại thông tin để được giải đáp nhanh chóng. Đừng quên chọn mua van tại địa chỉ đáng tin cậy như Tuấn Hưng Phát Valve để yên tâm về chất lượng và độ bền, chính sách sau mua hàng nhé~