Van cân bằng tự động là gì? Cấu tạo, phân loại và cách chỉnh chuẩn
Van cân bằng tự động thường được lắp đặt trong các hệ thống đường ống, phổ biến như HVAC, Chiller,… nhờ cơ chế điều chỉnh tự động giúp phân bổ lưu lượng ổn định giữa cách nhanh và hạn chế tình trạng thừa, thiếu lưu lượng nhanh chóng. Để tìm hiểu rõ hơn về cấu tạo, nguyên lý, phân loại và cách chỉnh hiệu quả hãy cùng Tuanhungphatvalve theo dõi bài viết dưới đây nhé~
Van cân bằng tự động là gì?
Van cân bằng tự động còn gọi tắt là van cân bằng động là dòng van có khả năng vận hành tự động để điều chỉnh lưu lượng nước trong hệ thống nước, sưởi ấm, thông gió, điều hòa không khí, lưu chất,… ở mức ổn định ngay khi có sự thay đổi áp suất. Chính vì thế, sản phẩm có khả năng hoạt động chính xác, đem lại độ tin cậy tốt và phù hợp trong hệ thống yêu cầu vận hành liên tục.
Thông thường, van cân bằng tự động được thiết kế đa dạng kích thước DN15 đến DN300 và sử dụng kết nối ren hoặc lắp bích. Đặc biệt, sản phẩm có thể được làm từ gang hoặc đồng giúp phù hợp với nhiều môi trường và hệ thống áp lực, nhiệt độ vận hành khác nhau.
Với khả năng thay đổi trạng thái điều tiết trong phạm vi thiết kế một cách tự động nên van cân bằng động thường được dùng trong nhiều nhánh được ống có lưu lượng đi qua liên tục, phổ biến trong hệ thống HVAC, Chiller, nước nóng, đường ống tuần hoàn,…
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động van cân bằng động có gì đặc biệt?
Không giống van cân bằng tĩnh chủ yếu dựa vào tay quay và vị trí cài đặt, van cân bằng tự động có thêm cơ cấu phản ứng với biến động thủy lực. Cấu tạo cụ thể phụ thuộc vào nguyên lý của từng model nhưng thường gồm các bộ phận sau:
Cấu tạo cơ bản
- Thân van: Bộ phận này bao bọc và liên kết toàn bộ các bộ phận bên trong, kết nối van với đường ống thông qua kết nối ren hoặc mặt bích. Thông thường, thân van được làm từ đồng hoặc gang có khả năng chịu áp lực, nhiệt độ linh hoạt.
- Bộ phận điều tiết: Đóng vai trò quan trọng thay đổi tiết diện dòng chảy để kiểm soát lưu lượng, áp suất đường ống và hoạt động theo phạm vi cài đặt.
- Lò xo: Lò xo tạo lực đối kháng với áp lực của lưu chất và thiết lập ngưỡng chênh áp hoặc lực tác động mà van cần duy trì. Đặc biệt, thông số lò xo được lựa chọn theo thông số kỹ thuật van.
- Cổng đo áp: Được trang bị ở phía trước và sau van để kiểm tra chênh áp, hỗ trợ việc cân chỉnh, đánh giá tình trạng hệ thống. Cổng đo áp thường được thiết kế tùy theo từng model khác nhau.
- Bộ truyền động: Tùy vào từng thiết kế van cân bằng động, bộ phận này có thể có hoặc không và thường xuất hiện tại các model kết hợp chức năng điều khiển để sử dụng đóng, mở hoặc điều chỉnh van theo tín hiệu điều khiển tự động.
Nguyên lý vận hành
Van cân bằng tự động hoạt động dựa trên sự cảm biến lưu lượng và bộ phận điều chỉnh để duy trì lưu lượng, áp suất đường ống ổn định giữa từng nhánh theo yêu cầu. Do đó, khi lưu lượng hoặc áp suất trong đường ống thay đổi, chúng sẽ làm khiến bộ phận điều tiết di chuyển đóng, mở để tạo ra mức lưu lượng, áp suất đúng mong muốn.
Hiểu đơn giản, khi lưu lượng hoặc áp suất đường ống tăng hoặc giảm cao, van cân bằng động sẽ tự động thu hẹp hoặc mở rộng tiết diện dòng chảy để đáp ứng lưu lượng, áp suất phù hợp.
Phân loại van cân bằng tự động trên thị trường
Van cân bằng động hiện đang được thiết kế với đa dạng mẫu mã trên thị trường và dưới đây là 3 dòng phổ biến gồm van cân bằng tự động cơ, van cân bằng tự động áp suất và van cân bằng tự động kết hợp. Trong đó, mỗi model đều có đặc điểm riêng, cụ thể như:
Van cân bằng tự động cơ
Đây là dòng van sử dụng động cơ điện để điều chỉnh lưu lượng nước và thường dùng trong hệ thống lớn, phức tạp và yêu cầu độ chính xác cao. Đặc biệt, van cân bằng động dạng cơ có khả năng tích hợp với các hệ thống tự động hóa, quản lý tòa nhà hiện đại, nhanh chóng nên giá thành thường cao và chi phí bảo trì phức tạp hơn.
Van cân bằng tự động áp suất
Van cân bằng tự động dạng áp suất là sản phẩm sử dụng màng ngăn hoặc piston để điều chỉnh lưu lượng lưu chất dựa trên chênh lệch áp suất. Do đó, model này có cấu tạo đơn giản, dễ lắp đặt, bảo trì và giá thành phải chăng nên thường dùng trong hệ thống HVAC,…
Van cân bằng tự động kết hợp
Dòng van này được kết hợp giữa 2 nguyên lý điều khiển động cơ và áp suất để đạt hiệu quả cân bằng tối ưu nên van cân bằng tự động kết hợp có độ chính xác cao và dễ dàng kết nối với các hệ thống điều khiển tự động từ xa. Tuy nhiên với cấu tạo phức tạp và chi phí cao nên sản phẩm chuyên dùng trong hệ thống yêu cầu độ chính xác, tính hiện đại hóa.
=> Tại danh mục van cân bằng của Tuấn Hưng Phát Valve luôn sẵn đầy đủ các mẫu từ van cân bằng dạng động, dạng cơ, gang, inox, đồng,… Tham khảo ngay hoặc liên hệ Hotline của chúng tôi để biết thêm chi tiết nhé!
So sánh van cân bằng tự động và van cân bằng tĩnh
Van cân bằng động hay van cân bằng tĩnh đều có nhiệm vụ cân bằng lưu lượng, áp suất trong từng nháy đường ống của hệ thống. Tuy nhiên, 2 dòng van này có khả năng vận hành và được ứng dụng khác nhau, cụ thể các bạn đọc có thể tham khảo nhanh ở bảng so sánh dưới đây:
| Tiêu chí | Van cân bằng tĩnh | Van cân bằng tự động |
| Phương thức hoạt động | Điều chỉnh thủ công bằng tay và cần đo lường, tính toán trước | Tự động dựa vào áp suất hệ thống |
| Cấu tạo | Đơn giản, thường thiết kế với van cơ và tay điều chỉnh | Phức tạp, gồm bộ phận cảm biến áp suất và cơ cấu điều chỉnh dòng chảy tự động |
| Khả năng cân bằng | Cần điều chỉnh khi có sự thay đổi trong hệ thống | Duy trì sự cân bằng hệ thống liên tục, đáp ứng theo sự thay đổi của hệ thống |
| Độ chính xác | Thấp hơn | Chính xác cao |
| Cân chỉnh ban đầu | Cần đo chênh áp và hiệu chuẩn giữa từng nhánh | Quá trình cân chỉnh đơn giản |
| Lắp đặt, bảo trì | Đơn giản, dễ sử dụng và bảo trì | Yêu cầu lựa chọn đúng thông số và quá trình bảo trì phúc tạp hơn |
| Giá thành | Phải chăng, rẻ hơn | Cao |
| Ứng dụng | Hệ thống nhỏ, điều kiện vận hành tương đối ổn định và ít thay đổi về lưu lượng, áp suất,… | Phổ biến trong hệ thống lớn, phức tạp, có lưu lượng, áp suất thay đổi liên tục,… |
Hướng dẫn điều chỉnh van cân bằng tự động
Van cân bằng động là sản phẩm có khả năng tự điều chỉnh theo điều kiện áp suất hay lưu lượng của hệ thống nhưng vẫn cần thiết lập thông số điều chỉnh ban đầu đúng phạm vi thiết kế để đảm bảo hiệu quả vận hành. Nhìn chung, dòng van này đều thực hiện cách điều chỉnh theo từng bước như sau:
Bước 1: Xác định thông số cần cài đặt như lưu lượng, chênh áp, điều kiện làm việc theo thiết kế hệ thống để lựa chọn giá trị cài đặt cho van cũng như hệ thống đường ống sử dụng.
Bước 2: Kiểm tra hệ thống trước khi điều chỉnh, đảm bảo đường ống đã được vệ sinh, không còn cặn bẩn hay dị vật ảnh hưởng đến cơ cấu của van cân bằng tự động.
Bước 3: Cài đặt giá trị lưu lượng hoặc chênh áp theo nhu cầu sử dụng và dựa trên thiết lập yêu cầu của từng nhánh.
Bước 4: Kiểm tra chênh áp và lưu lượng thực tế sau khi cài đặt để xác định van đã thiết lập phù hợp hay chưa. Nếu không có vấn đề gì, có thể đưa van vào hệ thống vận hành chính thức.
Cách sử dụng và bảo trì van cân bằng động bền bỉ
Van cân bằng tự động có khả năng tự động điều chỉnh nhưng trong quá trình vận hành, vẫn cần kiểm tra định kỳ van để đảm bảo van hoạt động ổn định, chính xác trong thời gian dài.
- Cần theo dõi và kiểm tra thông số vận hành của van định kỳ, đặc biệt tại các hệ thống HVAC có tải biến động lớn, xác định nhanh giá trị bất thường để bảo trì, cài đặt lại kịp thời.
- Nếu trong quá trình dùng van cân bằng động có xuất hiện tình trạng rò rỉ, cần kiểm tra vị trí rò rỉ để xử lý và sửa chữa nhanh chóng, tránh ảnh hưởng đến các hệ thống khác.
- Thực hiện vệ sinh, loại bỏ các cặn bẩn, tạp chất trong đường ống và van để hạn chế tình trạng ảnh hưởng đến lưu lượng vận hành từng nhánh đường ống.
- Đối với các model van can bằng tự động có cổng đo áp suất, cần kiểm tra tình trạng đo, nút bịt để hoạt động chênh áp diễn ra chính xác.
- Đặc biệt, không tự ý thay đổi mức cài đặt van đã thiết lập và tính toán từ trước, bởi điều này có thể làm ảnh hưởng đến hoạt động và khả năng vận hành của nhánh khác.
Mong rằng những thông tin chia sẻ về van cân bằng tự động được Tuấn Hưng Phát Valve cập nhật ở bài viết trên đây đã mang đến nhiều kiến thức hữu ích, hỗ trợ quá trình lựa chọn sản phẩm phù hợp. Đừng quên chọn mua van cân bằng động tại các địa chỉ uy tín như tại THP Valve để đảm bảo hàng chính hãng và giá thành cạnh tranh nhé~
